ΠΟΝΤΙΟΙ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΙ ΤΟΥ Δ. ΠΟΝΤΟΥ
Βασίλειος Ανθόπουλος ή Βασίλ Αγάς ή Βασίλ Ουστά ή Καράβασιλ
Αναφέρεται ως γενικός αρχηγός των αντάρτικων ομάδων του δυτικού Πόντου. Ήταν από το χωριό Κιζίκ της περιφέρειας του Απές ή Επές ή Habeche. Η δράση του άρχισε τον Ιούλιο του 1915 όταν κατόρθωσε να απελευθερώσει έναν Ρώσο στρατηγό από το στρατόπεδο αιχμάλωτων της Σεβάστειας και να τον οδηγήσει με καράβι στη Ρωσία. Έδρασε στις περιοχές Σεβάστειας, Τοκάτης, Νεοκαισάρειας, Έρπαα, Σαμψούντας στον Δυτικό Πόντο. Πραγματοποίησε επανειλημμένες αποστολές στην κατεχόμενη από τους Ρώσους Τραπεζούντα και εξασφάλισε για τα αντάρτικα σώματα σύγχρονα όπλα. Την γυναίκα του την έλεγαν Νάστα (Αναστασία) η οποία τον ακολούθησε τουλάχιστον σε μία του αποστολή, αυτή που περιγράφεται στο βιβλίο του Δημ. Κουτσογιανόπουλου. Δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1922 ευρισκόμενος εκεί προκειμένου να συγκροτήσει σώμα Ποντίων ανταρτών. Υπαρχηγός του ήταν κάποιος Δαμιανός από το χωριό Ιν-Ονού επίσης της περιοχής Επές. Υπάρχουν αναφορές για τα πρωτοπαλίκαρα του που ήταν ο Πέτρος Χατζηκυριάκος και κάποιος Θύμος. Σημειώνουμε επίσης ότι ο ίδιος δεν έδρασε ποτέ στην περιοχή Επές και γενικότερα της Νικόπολης.

Στυλιανός Κοσμίδης ή Ιστύλ Αγάς
Ο Ηλίας Κοσμίδης (αδελφός του Στυλιανού) ήταν οπλαρχηγός της περιοχής Σαμψούντας. Πέθανε στην Όξε και ο θάνατος του προκάλεσε βαρύτατο πένθος σε όλο τον χριστιανικό πληθυσμό. Ο Ιστύλ Αγάς που τον αντικατέστησε, έγινε αργότερα αρχηγός της περιοχής Σαμψούντας με υπαρχηγούς τον Κωνσταντίνο Παπουλίδη από το χωριό Όξε και τους Γεώργιο Τσακαλή και τον Γιαγκούλα. Γεννήθηκε το 1886 στο χωριό Κοβτσάπογαρ ή Κοβτζέ Πουγάρ της Σαμψούντας (ΝΔ περίπου 10 χιλιόμετρα). Πέθανε στη Δράμα το 1940. Στον τάφο του στη Δράμα αναφέρονται αλλά δύο ονόματα :
  • Μάρω Κοσμίδου γεν. το 1922 , απεβίωσε εις Δράμαν το 1943
  • Κυριακή Κοσμίδου : απεβίωσε την 3.1.73 ετών 75
Παντελής Αναστασιάδης ή Παντέλ Αγάς
Γεννήθηκε το 1896 στο χωριό Τσιμενλί της Σαμψούντας (ΝΔ ~ 12 χιλιόμετρα, πολύ κοντά στο Τσάμαλαν). Εγκαταστάθηκε στο Ποντολίβαδο Καβάλας. Ήταν υπαρχηγός του Δημήτρη Χαραλαμπίδη (και γαμπρός του). Πρωτοπαλίκαρο του Παντέλ Αγά ήταν κάποιος Καραθανάσης. Απέκτησε δύο αγόρια και ένα κορίτσι. Δημήτρης Χαραλαμπίδης Γεννήθηκε και έδρασε στα χωριά της περιοχής Σαμψούντας κατά την πρώτη περίοδο του αντάρτικου. Βοηθός του Θόδωρος (γιος του) σκοτώθηκε στο Τσιμενλί. Επίσης βοηθός του Δημοσθένης (γιος του) σκοτώθηκε στη μάχη του Αγιού Τεπέ.
- προηγούμενο -    - επόμενο -

          ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ : Εμμανουηλίδης Νότης – Κουκουλά Νανά -2007-